Баабар: Бүгд Найрамдах Дорнод Монгол Ард Улс

 

(МОНГОЛ ТҮҮХ дөрвөн боть номын хэсгээс)

 

Монгол-Зөвлөлтийн арми манжуурыг чөлөөлөхөд Манжгогийн нийт нутгийн гуравны нэгийг эзэлдэг “Дорнод Монгол” эзэнгүй боллоо. Дөнгөж чөлөөлөгдсөн нутагт Чан Кайши ч, Мао ч өөрийн хяналтаа тогтоож амжаагүй байв. 1945 оны 8-р сараас Буянманд, Ха Фэна, Төмөрбагана, Асган нар идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулж, Өвөр Монголын ардын хувьсгалт нам, Син Анийн цэргийн сургуулийн сургагч, сонсогчдын тусламжтайгаар хороо цэрэг байгуулж, Дорнод Монголын ардын автономит засгийг байгуулахаар болов. Тэд эндээ Син Ань, Жирэм, Зуу Уд, Зостын дөрвөн аймаг, нийт Хөлөнбуйр болон Цицихар, Сүлүк, Их Минань зэрэг гурван хошууны нутаг дэвсгэрийг хамруулжээ. Армидаа тухайн нутгийн монгол үндэстэн цэргийг нэгтгэсэн байна.

 

Ингээд тэнд 1946 оны 1-р сарын 15-нд “Бүгд найрамдах Дорнод Монгол ард улс” гэдгийг тунхаглав. Засгийн газрыг 15 гишүүнтэйгээр байгуулж Буйнмандыг тэргүүнээр томилов. Улаан-хөх-улаан талбайн голд зөрүүлсэн хадуур, шилбүүр бүхий дүрстэй төрийн далбаатай болжээ. Энэ нь нэг талаас Монгол болон Зөвлөлтийг дуурайсан коммунист үзэл баримтлалтай, нөгөө талаас тариачин, малчины эв нэгдлийг харуулж СССР-ийн алх хадуурыг оролсноор БНМАУ, СССР-ээс улс төрийн дэмжлэг горьдсоны илэрхийлэл бизээ. Энэ засгийг Чойбалсан хүлээн зөвшөөрч, СССР-ийн зэвсэгт хүчний төлөөлөгч дэмжлээ.

 

Гэвч энэ үед Манжуурт иргэний дайны гал дүрэлзүүлж эхэлсэн Гоминдаан, Маогийн коммунистууд аль алин нь шинээр тусгаар тогтнолоо заралсан ардын бүгд найрамдах улсыг хүлээн зөвшөөрсөнгүй. Гоминдаан хүлээн зөвшөөрөхөөс шууд татгалзсан бол коммунистуудад Баргыг тэр чигээрээр нь Манжуураас салгаж Өвөр Монголд нэгтгэх өөр төлөвлөгөө байсан бололтой. Дорнод Монголын Ардын төлөөлөгчдийн хурлаас Хятадын коммунист намд өөрсдийн байдал, хүсэл зорилгоо илэрхийлсэн юм. Тиймээс ч коммунистууд тэдний хуралд өөрийн төлөөлөгчөө ажиглагчаар оролцуулсан билээ. Ингээд 1947 оны 5-р сард Лин Баогоор толгойлуулсан Хятадын члөлөөлөх армийнхан Манжуурт ялалт байгуулах явцдаа Дорнод Монгол улсын засгийг тараалаа.

 

Бүгд найрамдах Дорнод Монгол ард улсыг байгуулсан ба тараасан энэхүү үйл ядал Чойбалсангийн санаа байсан байж магадгүй. Түүний чин хүсэл нь дэлхийн дайны ялалтын үр дүнгээс хүртэлцэн Гадаад ба Дотоод Монголыг нэгтгэх байсан юм. Сталин хэд хэдэн удаа энэ талаар Чойбалсанг горьдоож, тэрбайтугай ерөөлийн хундга өргөж байв. Ялтын гэрээнээс хойш тун удалгүй Европт Герман бууж өглөө. Японы эсрэг дайнд СССР нэгдэх нь бараг тодорхой болоод байсан. Иймээс Манжуурын чөлөөлөгдөх нутагт болбол бие даасан, ядахнаа автономит улс байгуулаад, дайн дууссаны дараа БНМАУ-д нэгтгэх санаа түүнд төрсөн байж болох. Чөлөөлөх дайн яг эхэлдэгийн өмнө хоёр Монголыг нэгтгэх нь зүйтэй гэсэн утга бүхий ухуулах хуудсыг Өвөр Монголд тараалгахаар Москвагаас явуулсан байв. Энэ нь үнэндээ БНМАУ-ыг хүлээн зөвшөөрөхөөс татгалзаад байсан Хятадын төлөөлөгчдийг сүрдүүлэх зорилготой Сталины заль байв.

 

Чойболсан Барга ба Өвөр Монголыг нэгтгэх ажилд бэлтгэх зорилгоор Намтайширын Лхамсүрэнг Баргад ажиллах Засгийн газрн төлөөлөгчөөр, Базарын Ламжавыг Өвөр Монголд ажиллах Засгийн газрын төлөөлөгчөөр томилжээ.   

 

Лхамсүрэн “Барга Монголд явсан илтгэх хуудас”-даа:


 

Бид БНМАУ-ын Засгийн газрыг төлөөлж Улаан армийн чөлөөлсөн Барга Монголын нутагт даалгасан ажлыг гүйцэтгэхдээ... 1. Тусгаар автономыг байгуулсан нь: Тусгаар үүрэг гүйцэтгэх 8-р сарын 15-аас мөн 17-нд зохион дуусгав. Автономыг Чойбалсан хотын ойрхи Чойбалсан, Булган, Аржаргалант, Гурванзагал зэрэг сумдын сайн дурын отрядуудын байлдагчдаас эхлүүлэн байгуулав... Эдгээр 119 хүнийг гар пулемот, автомат, герман винтовоор зэвсэглэв... Отрядыг зохих газар нь хүргэхээр Чойбалсан дахь Монгол тээхийн...  Хувьсгалт сонор сэрэмж сахихыг анхааруулан хэлэв...  1945 оны 8-р сарын 19-нд Цух хэмээх автономит Монгол-манжийн нутагт хил нэвтрч Далай нуурын орчим Шинэ Баргын Алтан эмээл хэмээх газар хүрэлцэн ирэв...

 

Коммунистууд чөлөөлсөн нутагтаа анхны албан ёсны захиргаа байгуулсан нь Өвөр Монголын өөртөө засах орон бөлгөө. Урьд нь Өвөр Монголд хамаарч байгаагүй Хянганы дөрвөн аймаг (өөрөөр хэлбэл ардын бүгд найрамдах Дорнод Монгол улсыг) буюу Хөлөнбуйрын баргуудыг энэ шинэ автономит мужид хамрууллаа. Мөн Өвөр Монголын ардын хувьсгалт намыг албан ёсоор тараасан юм.

 

1955 онд Өвөр Монголд хажуу мужуудын нутаг дэвсгэрийг нэгтгэснээр хүн ам нь 9 сая болон нэмэгджээ. Гэвч Хятадад амьдардаг нийт 1 сая 600 мянган монголчуудын гуравны нэг нь Өвөр Монголоос гадуур суурьшжээ. Соёлын хувьсгалын үед монголчуудын эсрэг кампанит ажил бусад мужтай харьцуулахад илүү ширүүн явагдаж үр дүнд нь 10-32 мянган монгол хүн алагдаж, 100-300 мянган монголчууд хэлмэгдсэн гэх.

 

1969 онд Өвөр Монголын маш их газар нутгийг хөрш мужуудад шилжүүлснээр нийт хүн ам нь 13 саяас 9 сая хүртэл хорогдсоны дотор монголчууд 600 мянга болон цөөрчээ. Энэ хураагдсан газар нутгийг 1979 онд буцааж нийлүүлсэн юм. Өдгөө Өвөр Монгол нь нийт 25 сая хүн амтайн дотор монголчууд өөрснөө үндэсний цөөнх болжээ. Энд хятадууд 80 хувь, монголчууд 17 хувь, манж нар 3 хувь, дунгаан нэг хувь эзэлдэг.

 

БНХАУ-ын таван автономит районы нэг болох Өвөр Монголын өөртөө засах орон нь 1,18 ам км нутагтай, энэ нь засаг захиргааны хувьд 3 аймаг, 9 тойрогт хуваагддаг. Нийслэл Хөххот 3 сая орчим оршин суугчтай.

 

Баабар

 

“ТӨРИЙН АЛБЫГ НАМЫН ХҮНЭЭР ДҮҮРГЭСНИЙ ГАЙ ЗТХЯ ГЭЛТГҮЙ БҮХ САЛБАРТ НҮҮРЛЭЖЭЭ”

  УБТЗ-ын зөвлөх, Монголын Улсын Зөвлөх инженер, Хөдөлмөрийн баатар Р.Раштай ярилцлаа. -Монголын төмөр ...

Л.Оюун-Эрдэнэ: Улс төрийн соёлтой жишиг тогтохын эхлэл боллоо

  УИХ-ын дарга М.Энхболд "Миний бие хэн нэгнийг албан тушаалд томилж, авлига авч байгаагүй. Гэхдээ 60 тэрбумын ...

Орос Европын гүрэн болоход 150 жил хэрэгтэй гэв үү?

  Эдвард Радзинскийн “Сталин. М, 2007” номын (Баабарын орчуулга) сонирхолтой хэсгээс дахин эшлэе:   1944 ...

БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И Монголд айлчилна

  Монгол Улсын Гадаад Харилцааны Сайд Д.Цогтбаатарын урилгаар БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлийн гишүүн, Гадаад ...

Д.ОЮУНХОРОЛ ГИШҮҮН ГЭРЭЛ ЗУРАГЧИДТАЙ ХАТУУ ТЭМЦЭНЭ ГЭВ

  УИХ-ын гишүүн Д.Оюунхоролын жиргээ өчигдөр цахим хуудсанд нэлээн хүчтэй тарав. Тэрбээр өөрийнх нь зургийг ...

Яамдаас илэрсэн 115 согтууруулах ундааг ажлын байрнаас гаргуулжээ

  ЗГХЭГ-аас томилогдсон ажлын хэсэг  13 яам, 12 агентлаг, НЗДТГ-т “Сахилга хариуцлага, дэг журмыг чангатгах ...

Монгол Улсын Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар: Ван И сайд Монгол Улсад айлчлах нь Монгол Хятадын харилцааны баярт үйл явдал

8-р сарын 21-нд Элчин сайд Шин Хаймин Монгол Улсын Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатартай уулзаж, талууд БНХАУ-ын Төрийн ...

Элчин сайд Шин Хаймин Монгол Улсын Шадар сайд Ө.Энхтүвшинтэй уулзалт хийлээ

8-р сарын 20-нд Элчин сайд Шин Хаймин Монгол Улсын Шадар сайд Ө.Энхтүвшинтэй уулзаж, талууд хоёр талын харилцаа, ...

Элчин сайд Шин Хаймин Бээжингийн Дипломат байгууллагын үйлчилгээг эрхлэх газрын төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа

8-р сарын 16-нд Элчин сайд Шин Хаймин Бээжингийн Дипломат байгуулагын үйлчилгээг эрхлэх газрын дэд дарга Чэнь ...

“ПАНДАГИЙН ТЭВРЭЛТ” БА У.ХҮРЭЛСҮХИЙН ХУВЬ ЗАЯА

Панда аюултай үедээ маш аюултай. Панда устгах амьтнаа баавгайн араншингаар тэвэрч аваад, нугасалж алдаг. ...

Хятадын Ардын чөлөөлөх арми байгуулагдсаны 91 жилийн ойн баярын хүлээн авалтыг сүр жавхлантай зохион байгууллаа

Хятадын Ардын чөлөөлөх арми байгуулагдсаны 91 жилийн ойг тохиолдуулан, БНХАУ-аас Монгол Улсад суугаа ЭСЯ 7-р сарын ...

Элчин сайд Шин Хаймин Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын Ерөнхий захирлын орлогч Рэнь Минхуйтай уулзлаа

7-р сарын 27-нд Элчин сайд Шин Хаймин Дэлхийн Хепатитын өдөрт оролцхоор Монгол Улсад хүрэлцэн ирсэн Дэлхийн эрүүл ...

АРДЧИЛСАН НАМ МЭДЭГДЭЛ ХИЙЛЭЭ

ЗТХЯ-ны удирдах албан тушаалтнууд нэгнийхээ амь насанд хүрсэн асуудлаар АРДЧИЛСАН НАМ МЭДЭГДЭЛ хийж байна.      Дэлгэрэнгүй...

Нүүрсний гэрээг ил болгоё, Ерөнхий сайд аа?!

  “Эрдэнэс Таван­толгой” ХК, орон нутгийн “Тавантолгой” ХК-ийн дунд байсан мөргөцөг өнгөрсөн ...

Б.Бахытгүл: Би Д.Мураттай хэзээ ч тохиролцохгүй

  УИХ-ын гишүүн Д.Муратад холбогдох хэргийн шүүх хурал өчигдөр Баянзүрх дүүргийн анхан шатны шүүхэд боллоо. ...

Г.Уянга: Хоёр сайхан аавтай, би азтай хүн

  Тээр жилийн зэврүүхэн өдрийг бүүр түүрхэн санадаг юм. Би сургуульд ч ороогүй, 5 нас арай хүрээгүй байсан. ...

МАН-ын Хяналтын хорооны “матрын нулимс”

  “Матрын нулимс” хэмээх хэлц бий. Их ч ашиглагддаг. Гэхдээ бодитоор матрын нулимс гэж чухам юу вэ ...

ЗТХЯ-НЫ ГАЗРЫН ДАРГА НЭГНИЙХЭЭ АМИНД ХҮРЧЭЭ

  Зам тээврийн хөгжлийн яамны байр буюу Засгийн газрын 13 дугаар байранд өчигдөр/08.09/ 22:00 цагийн орчимд онц ...

Д.ГАНТУЛГЫГ ШҮҮХ ХУРАЛД СЭТГЭЦ МЭДРЭЛИЙН ЭМЧ ОРОЛЦОНО

  УИХ-ын гишүүн асан Д.Гантулгад холбогдох иргэн Ч.Наранзаяаг хүчирхийлсэн гэх хэрэгт гэм буруутай эсэхийг ...

СЕХ Иргэний Зориг Ногоон Намыг бүртгэхээс татгалзлаа

  УИХ-ын нөхөн сонгуульд оролцохоор 14 нам хүсэлтээ өгснөөс 13 нь сонгуулийн төв байгууллагад бүртгэгдээд ...

БНХАУ-ын дарга Руандад айлчиллаа

  КИГАЛИ. /Xinhua/. БНХАУ-ын дарга Си Жиньпин өчигдөр Руандад айлчлал хийснээр тус улсад айлчилж буй БНХАУ-ын ...

Ерөнхий сайд аа, Засаг дарга нар НИНЖА нарын амиа алдсан хэргийг хав дараад байна

  Ерөнхий сайд аа, НИНЖА нар Монгол Улсын газар нутгийг экологийн сүйрэлд оруулж алтны судал илэрсэн эрүүл ...

Сэрэмжлүүлэг: Булган аймагт хоёр хүүхэд аянгад цохиулжээ

  Булган аймгийн Сайхан сумын Ундрах багийн “Хөндлөн бүрд” гэдэг газар /аймгийн төвөөс баруун хойд ...

“ТАВАНБОГД” КОМПАНИЙН ГАЛЕРЕЙН БАЙРАНД ГАЛ ГАРЧЭЭ

Өнөөдөр өглөө Засгийн газрын ордны зүүн талд байрлах, хуучин хэвлэх үйлдвэрийн суурин дээр баригдаад дуусаж ...

МАНСУУРУУЛАХ БОДИСТОЙ ХОЛБООТОЙ ГЭМТ ХЭРЭГ ӨСЧЭЭ

  Монгол Улсын Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс сар бүр зохион байгуулдаг "Нээлттэй шүүх” хэвлэлийн бага ...

ПРОФЕССОР Д.ЧУЛУУНЖАВ: УЙГАРЖИН МОНГОЛ ҮСЭГ, БИЧГИЙН УЧИР, ААЦАА

  Професор Д.Чулуунжав найз өөрийн бичвэрийг блогтоо тавьж тус болооч гэж хүссэний дагуу түүний өгүүллийг ...

Баабар: Бүгд Найрамдах Дорнод Монгол Ард Улс

  (МОНГОЛ ТҮҮХ дөрвөн боть номын хэсгээс)   Монгол-Зөвлөлтийн арми манжуурыг чөлөөлөхөд Манжгогийн ...

БАЯР НААДМЫН ӨДРҮҮДЭД 337 ХҮҮХЭД МЭНДЭЛЖЭЭ

  Баяр наадмын үеэр буюу энэ сарын 11-15-ны өдөр улсын хэмжээнд түргэн тусламжийн 4,750 дуудлага ирсний, 83 хувь ...

Б.Гүрсоронзон: Иргэний хүсэлтийг үндэслэн тээврийн хэрэгслийг бүртгэлээс хасна

  Автотээврийн ундэсний төвийн тээврийн хэрэгслийн бүртгэлийн хэлтсийн дарга Б.Гүрсоронзонгоос зарим ...

Наадмын дараа төрсөн элдэв бодлууд

  Дууссаных нь дараа шууд намар болдог наадам дууслаа. Монгол хүн бүр сэтгэлээ догдлоон байж хүлээдэг болохоор ...

Хятад улстай илүү нягт хамтран ажиллахыг ЕХ-нд уриалжээ

  БЭЭЖИН. /ТАСС/. БНХАУ-ын дарга Си Жиньпин Европын Холбоог /ЕХ/ Хятад улстай илүү нягт хамтран ажиллахыг ...

Амралтын тав хоногт амиа алдсан 28 иргэний ослын шалтгааныг шалгаж байна

  Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/ Баяр наадам, амралтын өдрүүдийн ЦЕГ, ОБЕГ, баярын өдрүүдийн жижүүр эргүүлийн нэгтгэсэн ...

Усанд урссан амь бүрийн төлөө…

  Зуны дэлгэр цагт хүн бүр агаар салхи, гол ус, ургамал моддыг бараадан зугаалж явна. Бүтэн жилийн стресс ...

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, АТГ-ын дарга Х.Энхжаргалыг огцруулах эсэхийг шийдэх санал гаргав

  Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнөөдөр УИХ-ын дарга М.Энхболдод ээлжит бус чуулган зарлан хуралдуулах ...

Оросын Холбооны Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд И.К.Азизовын Үндэсний их баяр наадмын мэндчилгээ

    Эрхэм хүндэт монгол найз нөхөд өө!   Ард түмний хамгийн хайртай, зуны дэлгэр баяр цэнгээн Үндэсний ...

Элчин сайд Шин Хаймин БНХАУ-ын Аудитын газрын Ерөнхий аудитор хатагтай Ху Зэжюньтэй ажил хэргийн уулзалт хийв

  7-р сарын 7-нд Элчин сайд Шин Хаймин Монгол Улсад айлчлал хийж буй БНХАУ-ын Аудитын газрын Ерөнхий аудитор ...

«Горизонт» олон улсын отряд залуучуудад орос хэл заахаар Монголыг зорив

ОХУ-д дээд боловсрол эзэмшихийн тулд орос хэл сурах хүсэлтэй монгол оюутан сурагчид нь хэдхэн хоногийн дараа ...

ӨМӨЗО-ны даргын айлчлал Монгол улсад амжилттай зохион байгуулагдлаа

БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны Намын хорооны нарийн бичгийн дарга, Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурлын Байнгын хорооны дарга Ли ...

НӨХӨН СОНГУУЛЬД НЭР ДЭВШИГЧИД ЕСДҮГЭЭР САРЫН 14-НД ТОДОРНО

  СЕХ хуралдаж сонгуультай холбоотой зарим асуудлыг хэлэлцэн, холбогдох шийдвэрийг  гаргажээ. Тухайлбал, ...

Тээврийн хэрэгслийн долоон төрлийн зөвшөөрөл олгож байна

  Төв цэнгэлдэх хүрээлэн, Хүй долоо худаг дахь авто зогсоолын хэмжээнээс хамааран тээврийн хэрэгслийн ...

ЗӨВШӨӨРӨЛГҮЙ МОРЬ ДАГАВАЛ ТОРГОНО

  Энэ жилийн наадмаар хурдан морь дагадаг автомашинуудыг болиулах шийдвэрийг Хурдан морины комисс гаргажээ. ...

60 тэрбумын бичлэгийг шинжилсэн дэлхийд нэртэй компани гэсэн нь подвал түрээсэлдэг хувь хүн байжээ

  Нохойнд барьдаг мод гэдэг шиг  УИХ-ын дарга М.Энхболд тэргүүтнийг буруутгах, харлуулахад ашигладаг ...

Э.ЭРДЭНЭСҮРЭН, С.ЭНХБААТАР НАРЫГ ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭГЧЭЭР ТОМИЛЛОО

  Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар Оюуны өмчийн газрын даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч, Архивын ...

Магнай трейд, М-Ойл, Зам зуур гэх мэт шатахуун түгээх станцууд хуурамч шатахуун зарж байна

  Монголын шатахуун хэрэглэгчдийн холбооноос хуурамч шатахууны талаар мэдээлэл хийж байна.   Монголын ...

ОЛИМПИЙН АВАРГУУДТАЙ ХОЛБООТОЙ ТОМ ЭДЛЭН ГАЗРЫН МАРГААН ДЭГДЭВ ҮҮ

  Олимпийн аваргуудтай холбоотой том талбай хамарсан газруудын маргаан дэгдсэн бололтой.  Тодруулбал, ...

Орос ДАШТ-д зориулан дахин 800 сая рубль гаргажээ

  Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг зохион байгуулахад зориулан ОХУ-ын Засгийн газар нэмэлтээр 800 ...

Монголыг хэн мөхөөж байна вэ?

  АРДЧИЛАЛ нэрээр намуудын бүтцийг ашиглан, “улстѳрчид” хэмээн ѳѳрсдийгѳѳ нэрлэсэн, “юм үзэж нүд ...

ИНЕГ-ын удирдлагууд архидан согтуурч, караокены бармен залууг зоджээ

  Иргэний Нисэхийн Ерөнхий Газрын удирдах албан тушаалтнууд буюу ИНЕГ-ын Дотоод аудитын албаны дарга Н.Мөнхсүрэн, ...

АТГ 46 ГОМДОЛ, МЭДЭЭЛЛИЙГ ШАЛГАЖ БАЙНА

  АТГ-т иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагаас ирүүлсэн нийтийн албан тушаалтны авлига, ашиг сонирхлын зөрчилтэй ...

All Rights Reserved